مجموعه ۵۴ قاعده فقهی و حقوقی کاربردی

بخشی از متن به همراه نمونه صوت

---

مقدمه

به نام خدا

یکی از مهم‌ترین ابزارهای استدلال در دنیای حقوق، تسلط بر قواعد فقهی ـ حقوقی است.
این قواعد، فرمول‌های کلی و شاه‌کلیدهایی هستند که قفل بسیاری از پرونده‌های پیچیده را باز می‌کنند.
در این مجموعه، کاربردی‌ترین قواعد حقوقی گردآوری شده است.

برای هر قاعده، ابتدا متن عربی صحیح، سپس ترجمه روان، توضیح ساده، یک مثال کاربردی
و در نهایت مواد قانونی مرتبط ارائه می‌شود تا هم برای دانشجویان حقوق
و هم برای وکلا و قضات محترم راهگشا باشد.

---

بخش اول: قواعد مدنی

مسئولیت‌ها، قراردادها و اموال

---

۱. قاعده ائتمان (عدم ضمان امین)

متن عربی:
اَلْأَمِینُ لَا یَضْمَنُ

ترجمه روان:
امین (کسی که مال به او سپرده شده است)، مسئول خسارت نیست.

توضیح:
شخصی که مالی به امانت نزد او قرار دارد، اگر بدون تعدی یا تفریط آن مال تلف شود،
ضامن نخواهد بود.

مثال کاربردی:
خودروی خود را به پارکینگ عمومی می‌سپارید. اگر زلزله باعث ریزش سقف و خسارت به خودرو شود،
مدیر پارکینگ ضامن نیست. اما اگر خودرو را خارج از محل امن پارک کند و دزدیده شود،
به دلیل تفریط، مسئول جبران خسارت است.

مواد قانونی مرتبط:

• ماده ۶۱۴ قانون مدنی: امین ضامن تلف یا نقصان مالی که به او سپرده شده نیست، مگر در صورت تعدی یا تفریط.

---

۲. قاعده اتلاف

متن عربی:
مَنْ أَتْلَفَ مَالَ الْغَیْرِ فَهُوَ لَهُ ضَامِنٌ

ترجمه روان:
هر کس مال دیگری را تلف کند، ضامن آن است.

توضیح:
اگر شخصی به‌طور مستقیم موجب نابودی یا معیوب شدن مال دیگری شود،
حتی بدون قصد سوء، مسئول جبران خسارت است.
این قاعده مبنای مسئولیت قهری در حقوق محسوب می‌شود.

مثال کاربردی:
فردی هنگام جابه‌جایی وسایل، به‌طور غیرعمدی گلدان گران‌قیمت همسایه را می‌شکند.
با وجود غیرعمدی بودن، موظف به پرداخت خسارت است.