شرط جدید استماع دعوا راجع به اموال غیرمنقول

مهم 👇 به ویژه برای قضات

شرط جدید استماع دعوا راجع به اموال غیرمنقول
: الزام ثبت ادعا در سامانه «ساغر» پیش از طرح دعوا

از تاریخ ۱ خرداد ۱۴۰۵ با راه‌اندازی رسمی سامانه «ساغر»، هر شخص حقیقی یا حقوقی که ادعایی نسبت به مال غیرمنقول داشته باشد (اعم از مالکیت عین، منافع بیش از دو سال، حق انتفاع یا حق ارتفاق) و این ادعا مستند به سند رسمی نباشد، موظف است ابتدا ادعای خود را در سامانه «ساغر» ثبت کند.

مستندات قانونی صریح از آیین‌نامه:

📌 مستند اول: ماده ۲۰ آیین‌نامه ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
ماده ۲۰: «از زمان راه‌اندازی سامانه، هرگونه اقدام قانونی برای اخذ سند رسمی منوط به ثبت ادعا در سامانه خواهد بود.»
عبارت «هرگونه اقدام قانونی» به طور قطع شامل طرح دعوا در محاکم قضایی نیز می‌شود، زیرا دادگاه یکی از مهمترین مراجع قانونی برای اخذ سند رسمی است. بنابراین، بدون ثبت ادعا در سامانه، دادگاه نمی‌تواند به دعوای مالکیت برای صدور سند رسمی رسیدگی کند.

📌 مستند دوم: ماده ۲۵ آیین‌نامه
ماده ۲۵: «مراجع قانونی موظفند کد رهگیری ادعا را از مدعی دریافت کرده و صحت آن را از سامانه استعلام کنند.»
این ماده تکلیف مستقیمی برای قضات و سایر مراجع ایجاد می‌کند: پیش از هرگونه رسیدگی، باید کد رهگیری ثبت ادعا را از مدعی بگیرند و از صحت آن اطمینان حاصل کنند. این یعنی ارائه گواهی ثبت ادعا (که مطابق ماده ۸ حاوی کد رهگیری است) شرط لازم برای استماع دعوا محسوب می‌شود.

📌 مستند سوم: ماده ۸ آیین‌نامه
ماده ۸: «به‌محض ثبت ادعا، یک گواهی الکترونیکی شامل کد رهگیری، تاریخ ثبت، تاریخ انقضا، ضمانت اجرای عدم اقدام و توضیحات حقوقی صادر می‌شود.»
این گواهی همان سندی است که مدعی باید به دادگاه ارائه کند تا اثبات نماید ادعای خود را در موعد مقرر ثبت کرده است.

—

در غیر این صورت:

دعوای وی در دادگاه قابل پذیرش نخواهد بود و قاضی مکلف است بدون ورود در ماهیت، قرار رد /عدم استماع دعوا صادر کند (مستند: مواد ۲۰ و ۲۵ آیین‌نامه).

تذکر مهم: ثبت ادعا در سامانه، به تنهایی دلیل اثبات مالکیت نیست، اما شرط شکلی لازم برای طرح دعوا محسوب می‌شود (ماده ۱۸ آیین‌نامه).